Dolar 32,3026
Euro 35,1221
Altın 2.397,45
BİST 10.165,52
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Muğla 37°C
Az Bulutlu
Muğla
37°C
Az Bulutlu
Cum 32°C
Cts 33°C
Paz 33°C
Pts 32°C

Tarihi kapı tokmakları yok oluyor

3 Ekim 2023 20:52
84
A+
A-

Karia Bölgesi’nin en önemli yerleşim birimlerinden Menteşe ilçesindeki kentsel sit alanı içinde yer alan tarihi Muğla evlerinin çift kanatlı giriş kapılarında yer alan el şeklindeki kapı tokmakları gün geçtikte yok oluyor.

Muğla’nın tarihi kapı tokmakları, temsil ettikleri kültür ve yaşam biçimiyle beraber yok olmak üzere. Rum ustalar tarafından yapılan, zarafeti ve şıklığıyla göz dolduran, bir dönem mukaddes bile sayılan kapı tokmakları, şimdilerde yaşam savaşı veriyor. Demir, bronz ve pirinç malzemeden dövme ve döküm tekniği ile yapılan Muğla kapı tokmakları, yerli ve yabancı turistlerin ilgisini çekiyor. Özellikle antika meraklıları tarafından satın alınan kapı tokmaklarının 18. ve 19. yüzyıl Osmanlı kapı halka ve tokmakları kültürünün bir devamı olarak görülüyor.

Tarihi Muğla evlerinin girişini süsleyen kapılardaki kadın eli şeklindeki tokmaklar gelen misafirlerin cinsiyetini de kapının çalış şekline göre belirliyordu. Eğer kapı tokmağı iki defa vurursa gelen misafirin kadın, 3 defa tokmak kapıya vurursa erkek olduğu anlaşılırdı. Ya da iki tokmaklı kapılardaki tokmaklardan büyük olan ana tokmaktan ses geliyorsa gelen misafirin erkek, ses daha küçük tokmaktan geliyorsa gelen misafirin kadın olduğunu belirtirdi.

Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dr. Ayşe Aydın, “Maden sanatımızın önemli unsurlarından olan kapı tokmakları, Muğla’da 151 yıllık bir tarihe sahiptir. Demir, bronz ve pirinç malzemeden dövme ve döküm tekniği ile yapılmış olan Muğla kapı tokmaklarını tarihlendirmek güçtür. Ancak, form ve üslup açısından 18-19. Yüzyıl Osmanlı kapı halka ve tokmakları geleneğini devam ettirmektedirler. Tokmaklar çift ya da tek kanatlı kapılarda tek ya da çift olarak monte edilir. Her tokmağın sesi ve boyutu ev sahibinin isteğine göre yapılır. İki tokmaklı kapılardaki tokmakların çıkardıkları seslere göre farklı mesajların verildiğine dair inanışlar vardır. Büyük olan ana tokmaktan ses geliyorsa gelen misafirin erkek, ses daha küçük tokmaktan geliyorsa gelen misafirin kadın olduğuna inanılır. Batılılaşma dönemiyle Avrupa’dan ithal edilen ve Anadolu’da moda haline gelerek yerel atölyelerde kalıpları alınarak çoğaltılmış oldukları düşünülen el şeklindeki tokmakların Muğla örneklerinin bazılarını Rum tüccarlar tarafından yurt dışından getirilen demir ve pirinçten yapılmış döküm tokmaklar oluşturmaktadır. Farklı formlara sahip Muğla kapı tokmaklarından çoğu bir kadın elinin bilekten itibaren görünecek şekilde tasarlandığı tokmaklardır. Vurulduğunda sesin tok bir şekilde çıkmasını sağlamak amacıyla avuç içerisine bir nar ya da bir top yerleştirilir. Muğla’nın 19. yüzyıl sivil mimarisinde, kültüründe ve sosyal yaşamında önemli bir yere sahip müşahhas kültürel mirasımıza ait kapı tokmaklarının korunması gerekmektedir “dedi.(İHA)

ETİKETLER: , ,
YORUMLAR

*

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

sanalbasin.com üyesidir